O czym nie można zapomnieć uruchamiając działalność handlową w Internecie? O użyteczności i dostępności strony internetowej? A może o skutecznej promocji i efektywnej dystrybucji? Z całą pewnością są to istotne czynniki wpływające na sukces e-przedsiębiorcy. Jest jednak jeszcze jeden bardzo ważny, a często ignorowany element – stworzenie klientowi możliwości zapłaty za zakupy w szybki, wygodny i bezpieczny sposób.

Polski rynek e-commerce rośnie, jak na drożdżach. Coraz więcej handlowców uruchamia działalność sprzedażową w sieci, dla wielu z nich jest to jedyny kanał oferowania produktów i usług. Z drugiej strony rośnie także liczba kupujących w sieci. Przestaliśmy obawiać się o bezpieczeństwo transakcji internetowych, a atrakcyjne ceny towarów i ich szeroki wybór ostatecznie przekonały nas do e-sklepów. Coraz większa liczba e-sklepów i rosnąca świadomość zakupowa Polaków sprawiają, że na konkurencyjność sklepów zaczynają wpływać także inne czynniki, niż cena, czy szerokość asortymentu. Jednym z nich jest liczba dostępnych dla klienta form płatności za zakupy. Możliwości dla sklepów w tym obszarze jest naprawdę sporo i warto mieć wiedzę na ten temat, rozkręcając e-biznes. Przyjrzyjmy się zatem bliżej najpopularniejszym systemom płatności za zakupy w sklepach internetowych.

Tradycyjne podejście do płatności

W większości polskich e-sklepów oferowane są dwa sposoby płatności za zakupione towary: za pobraniem (za zaliczeniem pocztowym lub przy odbiorze dostawcy) oraz zwykłym przelewem. Płatność za pobraniem oznacza możliwość uiszczenia żądanej przez sprzedawcy kwoty przy odbiorze zamówionego towaru (pieniądze wręczamy w tym momencie kurierowi, który przywiózł produkt lub wpłacamy je na poczcie przy odbiorze paczki). Zwykły przelew zaś oznacza wpłatę środków z konta kupującego na konto sprzedawcy. Taki przelew może przez klienta zostać zlecony za pośrednictwem dostępnego na poczcie druku „Przekaz pocztowy” albo w oddziale banku (w obu przypadkach zostaną pobrane dodatkowe opłaty). Aby udostępnić klientom omawiane formy, e-handlowiec nie musi właściwie zbyt wiele zrobić. Wystarczy, że poinformuje klientów o zasadach płatności za pobraniem i udostępni na stronie informację o numerze rachunku bankowego sklepu oraz ewentualne dodatkowe informacje (np. sposób wypełnienia pola „tytuł przelewu”). Rozwiązania te mają oczywiście swoje zalety (jak choćby tę, że w przypadku płatności za pobraniem nie mamy wątpliwości, że towar do nas dotarł), jednak ich wygoda pozostawia wiele do życzenia. Szczególnie dotyczy to zwykłego przelewu, który wiąże się ze stratą czasu (i to podwójną: musimy iść na pocztę lub do banku, a sam przelew dotrze do sprzedawcy po minimum dwóch dniach i dopiero wtedy towar zostanie nam przesłany) oraz wspomnianymi już dodatkowymi kosztami. Oczywiście formy te, muszą one pozostać w katalogu dostępnych form płatności w sklepie (zawsze będą ważne szczególnie dla osób starszych), jednak nie mogą być jedynymi dostępnymi rozwiązaniami.

Karciane sztuczki

Kolejną, coraz bardziej popularną, także w naszym kraju formą płatności, którą sklep może zaoferować kupującym, jest regulowanie należności kartami płatniczymi. Aby być precyzyjnym trzeba nadmienić, że chodzi tutaj o karty kredytowe oraz wirtualne (nie można płacić za zakupy zwykłymi kartami debetowymi, wydawanymi do obsługi konta osobistego). Karty kredytowe można z kolei podzielić na: karty płaskie z nadrukowanymi informacjami (np. Visa Elektron, Maestro), które nie nadają się zazwyczaj do płacenia w Internecie oraz karty wypukłe z wytłoczonymi danymi (np. Visa Classic/Gold, EuroCard/MasterCard, Polcard Classic, Dinners Club, American Express), umożliwiające zapłatę za sieciowe zakupy.  Dodatkową grupą kart przeznaczony głównie do płacenia za zakupy w Internecie są tak zwane karty wirtualne, w których do dokonania transakcji nie jest potrzebny fizyczny udział samej karty (wystarczą dane karty - kody weryfikujące CVC2 lub CVV2, czyli ciąg cyfr umieszczony na rewersie karty razem z miejscem na podpis).
Wdrożenie w sklepie internetowym płatności kartą odbywa się przy współpracy z  wyspecjalizowanymi operatorami, którzy autoryzują płatności (np. eCard , PolCard). Takie centrum autoryzacji w momencie złożenia zamówienia przez kupującego rezerwuje odpowiednie środki, a obciążenie rachunku pojawia się najczęściej dopiero w momencie wysłania towaru przez sprzedawcę. Od strony kupującego proces ten polega na wybraniu płatności kartą w sklepie internetowym z dostępnych form płatności, po czym zostaje on przekierowany na strony firmy autoryzującej transakcję. Tutaj podaje swoje dane, a także dane karty: numer karty, CVC2 lub CVV2, datę ważności karty. Po zautoryzowaniu transakcji informacja o niej zostaje przekazana do sprzedawcy, a ten może kontynuować realizację zamówienia. Oczywiście operator transakcji pobiera od sprzedawców internetowych prowizję od sprzedaży realizowanej przy udziale kart kredytowych (zazwyczaj od 3 do 5%).

Jeśli przelew, to tylko e-przelew

Wspominaliśmy już o tradycyjnej formie płatności w postaci przelewów z konta bankowego kupującego na rachunek sprzedawcy. Od jakiegoś czasu coraz popularniejsze stają się tak zwane e-przelewy, nazywane też przelewami transferowymi. Jest to rozwiązania przeznaczone dla kupujących korzystających z dobrodziejstw bankowości internetowej. Transakcja sprowadza się w takiej sytuacji do znalezienia na liście form płatności w sklepie przelewu ze swojego banku, po czy kupujący zostaje przeniesiony do serwisu transakcyjnego swojego banku, gdzie pozostaje mu zaakceptować płatność. Atutem tej formy płatności jest wygoda (nie trzeba wypełniać wprowadzać danych dotyczących zamówienia, kwoty transakcji ani danych sklepu  - formularz przelewu czeka wypełniony na zatwierdzenie) oraz szybkość transakcji (sprzedawca najczęściej natychmiast może dysponować środkami z transakcji, najpóźniej stanie się tak do końca dnia, w którym odnotowano transakcję, oczywiście należy mieć tutaj na względzie godziny księgowania banku). Ta forma płatności jest także rozwiązaniem zapewniającym bezpieczeństwo transakcji – strony internetowe biorące udział w transakcji zabezpieczone są protokołem SSL, a dodatkową ochronę zapewnia konieczność zalogowania się przez kupującego na do serwisu transakcyjnego swojego banku (firma obsługująca e-przelewy nie jest w posiadaniu danych kupującego).
Sklep internetowy może udostępnić swoim klientom szybkie przelewy przy pomocy firm będących tzw. agregatorami płatności, np. Przelewy24.pl Tego typu firmy mają podpisane umowy z wieloma bankami, dzięki czemu jest duża szansa na to, że kupujący znajdzie na liście także przelew ze swojego banku (np. Przelewy24.pl udostępniają szybkie przelewy z 23 banków). Współpraca sprzedawców z takimi firmami odbywa się na podstawie podpisanej umowy i rozliczana jest prowizyjnie, w zależności od wartości sprzedaży, przy której kupujący płacili e-przelewami (podobnie jak przy kartach kredytowych prowizje nie są wysokie i wynoszą kilka procent). Trzeba również liczyć się z niewielkimi dodatkowymi opłatami, np. za wykonanie przelewu środków na konto sprzedawcy z konta firmy obsługującej płatności lub za zwrot pieniędzy kupującemu. Instalacja platformy płatności nie jest specjalnie skomplikowanych procesem, zwłaszcza, że sprzedawcy mogą najczęściej liczyć nie tylko na dostarczenie stosownej instrukcji instalacji, ale także na pomoc konsultanta.
Warto dodać, że firmy będące agregatorami płatności udostępniają dla sprzedawców także inne formy płatności. Dzięki współpracy z centrami autoryzacyjnymi kupujący mogą zapłacić kartą kredytową, a dodatkowe sposoby, takiej jak PayPal czy Moneybookers jeszcze rozszerzają możliwości uiszczenia zapłaty przez kupującego. Dla sprzedawcy internetowego współpraca z agregatorem płatności oznacza natomiast kompleksowe rozwiązanie problemu dostępności różnorodnych form płatności, bez konieczności poszukiwania i wdrażania dodatkowych systemów czy platform.

Zawsze warto mieć alternatywę, czyli inne formy płatności

W krajach Europy Zachodniej, a także w USA bardzo popularną formą płatności za zakupy internetowe są tak zwane portfele elektroniczne. Umożliwiają one gromadzenie środków na specjalnym rachunku, a następnie wpłacanie odpowiednich kwot na konto sprzedawcy internetowego. Oczywiście, aby zdeponować środki w takim portfelu użytkownik musi przelać środki z karty kredytowej lub swojego rachunku bankowego. Będąc w sklepie internetowym, kupujący wybiera portfel elektroniczny, jako formę płatności, a następnie loguje się na swoje konto w systemie, w którym taki portfel jest prowadzony. Jeśli dysponuje odpowiednimi środkami może natychmiast zlecić odpowiednią płatność.
Do najpopularniejszych portfeli elektronicznych w Polsce należą PayPal oraz Moneybookers. Podobnie jak w przypadku agregatorów płatności sprzedawca podpisuje z firmą umowę o współpracy i uiszcza prowizję (np. w PayPal od 1,9% + 0,80 PLN do 2,9% + 0,80 PLN za odbiór płatności w zależności od wygenerowanego obrotu, a w Moneybookers od 0,9% + 0,29 euro do 1,9% + 0,29 euro w zależności od wygenerowanego obrotu). Wdrożenie płatności najczęściej nie wymaga specjalistycznej wiedzy i polega na zamieszczeniu na stronie e-sklepu odpowiedniego kodu.

Jak widać sklepy internetowe mają bardzo duży wybór, jeśli chodzi o możliwość zaoferowania swoim klientom form płatności. E-handlowcy muszą pamiętać, że dostęp do różnorodnych sposobów zapłaty, to większa szansa na przekonanie kupującego do dokonania transakcji właśnie w ich sklepie. Jeśli poprzestaną na oferowaniu płatności za pobraniem lub zwykłym przelewem, mogą wkrótce nie mieć już okazji do przetestowania skuteczności innych sposobów.